Piotr Lorek, The Motif of Exile in the Hebrew Bible. An Analysis of a Basic Literary and Theological Pattern

W ramach czasopisma Theologica Wratislaviensia ukazuje się seria Monografie, którą otwiera książka dra Piotra Lorka pt.

The Motif of Exile in the Hebrew Bible. An Analysis of a Basic Literary and Theological Pattern

(ISBN 83-60567-01-8)

Motyw wygnania w Biblii hebrajskiej: analiza podstawowego wzorca literackiego i teologicznego

STRESZCZENIE

Chociaż współczesne badania podkreślają istnienie motywu wygnania w Biblii hebrajskiej, to jednak jak dotąd nie doczekał się on osobnego opracowania. Studium autorstwa Piotra Lorka stawia sobie za cel wypełnić tę lukę, czyni to z trzech głównych perspektyw.

Po pierwsze, odnosi stały zestaw pytań interpretacyjnych do fragmentów zawierających motyw wygnania, aby określić w nich jego konkretną realizację. Badania skupiają się na wygnaniu Adama i Ewy, Kaina, Abrahama, Izaaka, Jakuba, Józefa, Izraela w Egipcie, a także wygnaniu Izraela do Asyrii i Babilonu przedstawionych w różnych tekstach biblijnych. Analiza prowadzi do ukazania typowej formy motywu wygnania w Biblii hebrajskiej oraz pozwala na odkrycie teologicznych bądź ideologicznych tendencji wyrażonych w poszczególnych tekstach.

Po drugie, praca stara się dowieść, że zarówno historia deuteronomistyczna, jak i opowiadania o patriarchach zostały skomponowane w sposób wskazujący na to, że ich fabuła dąży odpowiednio do wygnania Izraela do Babilonu i wygnania Izraela w Egipcie.

Po trzecie, badania obejmują także inne artykulacje motywu wygnania obecne w Biblii hebrajskiej odnoszące się do pobabilońskich wydarzeń wygnaniowych i oczekiwań . Owe artykulacje dotyczą przedłużonego pobabilońskiego wygnania Izraela poza ziemię Obiecaną (Jeremiasz 50-51), jak i wewnątrz niej (Ezdrasz 9, Nehemiasz 9, Daniel 9), oczekiwania eschatologicznego wygnania Izraela z Judy (Zachariasz 13-14) oraz pozmartwychwstaniowego wygnania części Izraelitów (Daniel 12,2).


RECENZJE

The theme of exile in the Bible has received considerable attention in recent scholarship, and its central importance to the formation of much of the Hebrew Bible is increasingly recognized. Dr Lorek’s work argues that the motif provides a major literary and ideological infrastructure to a great deal of the biblical literature, and makes wide-ranging proposals at both the macrostructural and microstructural level. Many of these deserve careful study and make a useful contribution to a very important topic.

Philip Davies

Professor Emeritus

Department of Biblical Studies

University of Sheffield

The notion of exile echoes throughout the Hebrew Bible from the story of the fall right through to Israel’s deportation to Babylon – yet, surprisingly, it has received little or no separate and distinct treatment in biblical scholarship. Dr Piotr Lorek has filled this gap with his thoroughly researched study and draws attention to the importance of the exile not only in the individual texts where the theme occurs but also right across the books that make up the Hebrew Bible. This book is a major contribution to both biblical researchers and students of the Bible alike and will be highly acclaimed internationally.

Dr Martin O’Kane

Senior Lecturer in Biblical Studies

University of Wales


Fragmenty

Ks. bp Waldemar Pytel, Diecezja wrocławska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

"Bonhoeffer (...): napomina chrześcijan, że jeśli łaska ma być przyjęta i okazać się skuteczna, należy uczynić wszystko, co możliwe, aby nie była ona „tania”, lecz — przeciwnie — „droga”, to znaczy zobowiązująca do modlitwy i czynu, który jest konkretnym naśladowaniem Chrystusa w Jego Słowie. W tym sensie Bonhoeffer stale wzbogaca chrześcijaństwo wszystkich czasów, ponieważ wyklucza jakiekolwiek samozadowolenie. Co więcej, wyjmuje chrześcijanina z kontekstu Kościoła instytucjonalnego i każe nam wszystkim szukać Chrystusa i Jego woli w określonej rzeczywistości, jakby nie było Wszechmocnego!"

TW 11, 2016, s. 9

Stefan Nowicki, Uniwersytet Wrocławski

"Zagadnienie ludzkiego życia i przemijania jest obecne we wszystkich kulturach świata, gdyż człowieka fascynuje z jednej strony ulotność istnienia, a z drugiej możliwość przedłużenia egzystencji dzięki dziedzictwu, jakie po sobie zostawia. Z tego tez względu wiele utworów literackich opiewa nieśmiertelną sławę, jaka zyskali sobie wielcy bohaterowie przeszłości. Trzeba przy tym przyznać, że sława owa zasadniczo wypływa z dokonań wojennych, nadludzkiej siły lub nieprzeciętnej odwagi (i jednocześnie jest nimi ograniczona). Przeciętny śmiertelnik nie mógł zatem marzyc o pozostaniu w wiecznej pamięci rzesz potomnych, jednak przeżycie we wspomnieniach własnych spadkobierców znajdowało się jak najbardziej w jego zasięgu."

TW 10, 2015, s. 88-89

Kacper Mulawa, Uniwersytet Wrocławski

"Ekonomia wyrastała początkowo z korzeni etyki i filozofii, a na kształt współczesnego życia gospodarczego, a także społecznego Europy wpłynęły w dużej mierze wartości chrześcijańskie. Nie sposób pominąć tej gałęzi etyki, która wywodzi się wprost z nauk reformatorów, co sugeruje m.in. dyskusja sprowokowana przez Maxa Webera, w której ruchom protestanckim przypisuje się istotne kroki w budowaniu kapitalizmu."

TW 9, 2014, s. 141

więcej >>

Monografie

John Matthews, Lękliwe dusze pytają. Duchowość Dietricha Bonhoeffera

Rekonstrukcja głównych idei zawartych w listach teologicznych i zapiskach więziennych wybitnego teologa protestanckiego i działacza antynazistowskiego ruchu oporu.

więcej >>